baihayonline@gmail.com

Sự tài hoa của tác giả Tố Hữu trong việc sử dụng đại từ nhân xưng “mình”- “ta” trong bài thơ Việt Bắc

Sự tài hoa của tác giả Tố Hữu trong việc sử dụng đại từ nhân xưng “mình”- “ta” trong bài thơ Việt Bắc…

Việt Bắc cũng là một trong những bài thơ mang đậm dấu ấn cách mạng – đánh dấu cuộc kháng chiến kết thúc, chính phủ rời Việt Bắc về thủ đô. Bài thơ như một bài phản ánh, tổng kết nhìn lại toàn bộ những ngày tháng kháng chiến đầy gian hùng. Và góp thêm vào sự thành công của bài thơ không thể không kể đến nghệ thuật sử dụng đại từ nhân xưng “mình” – “ta” đầy tinh tế của tác giả. Cũng bởi cách xưng hô đó mà người đọc càng cảm thấy da diết hơn mỗi khi nhớ về Việt Bắc.

Tố Hữu không chỉ là một nhà cách mạng mà còn là một nhà thơ đầy tài hoa. Sự thăng hoa, tài tình được ông thể hiện rất rõ trong mỗi vần thơ của bài thơ Việt Bắc với cách xưng hô thân mật “mình” – “ta”.  Rõ ràng, mình và ta là một cách xưng hô rất thân mật của người Việt. Và chỉ trong một mối quan hệ thân thiết nhất định, người ta mới dùng xưng hô như vậy. Chẳng hạn như:

“Mình với ta tuy hai mà một

Ta với mình tuy một mà hai

Hay:

“Mình nhớ ta như cà nhớ muối

Ta nhớ mình như cuội nhớ trăng”

Nói về bài thơ Việt Bắc, Tố Hữu đã vận dụng cách xưng hô thân thiết của nhân gian để tạo ra nhân vật trữ tình người đi – kẻ ở với cách gọi “mình “ – “ta”. Từ đó, tạo ra một cuộc đối đáp đầy thâm tình, mang nặng “sự lưu luyến, bịn rịn với những câu thơ đầy lắng đọng như:

“Mình về mình có nhớ ta?”

Hay

“Ta về mình có nhớ ta?”

Nhân vật trữ tình trong bài thơ đã hoán đổi cách xưng hô cho nhau. “Ta” là người ở lại, nhưng ở một câu thơ khác “ta” lại là người ra đi. “Mình” là người ra đi, cũng chính là người ở lại. Đây cũng là nghệ thuật đối đáp được nhà thơ tài tình vận dụng. Phải chăng đó cũng là dụng ý của tác giả “mình với ta như hình với bóng, ta với mình như bóng với hình”. Thậm chí, “mình” ở đây còn được sử dụng với dụng ý bao gồm cả hai, cả người đi lẫn người ở. Tuy hai mà là một, không có sẽ tách bạch, phân chia rạch ròi: “Mình đi mình lại nhớ mình”.

Bài thơ Việt Bắc khắc họa sắc nét nỗi nhớ của người ra đi được nhà thơ Tố Hữu tái hiện một cách chân thành và đầy cảm động. Qua đó làm toát lên tình cảm keo sơn gắn kết của nhân dân Việt Bắc đối với những người lính cách mạng, với Đảng, với Bác Hồ. Đồng thời cũng thể hiện tình cảm của những cán bộ cách mạng đối với con người Việt Bắc.

“Mình – ta” đã được nhà thơ Tố Hữu vận dụng tài tình để thể hiện tình quân, dân thắm thiết. Cũng nhờ nghệ thuật nhân xưng này, bài thơ càng thể hiện rõ được sự bịn rịn, quyến luyến của người đi và người ở lại. Tưởng như không thể tách rời giữa Việt Bắc với những người đã gắn bó với quê hương cách mạng, thủ đô gió ngàn.

Bài liên quan